Uluslararası Para Fonu Sözcüsü Julie Kozack, yaptığı açıklamada halihazırda ciddi aksaklıkların görüldüğünü belirterek, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının küresel petrolün ve deniz yoluyla taşınan LNG'nin yaklaşık %20'sine erişimi engellediğini söyledi. Ayrıca Körfez bölgesi ve İran'daki enerji altyapısının zarar görmesi, petrol ve doğal gaz üretimini sekteye uğratıyor.
IMF'nin değerlendirmelerine göre etkiler üç ana kanaldan izleniyor: emtia fiyatları, enflasyon ve beklentiler ile finansal koşullar. Özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarının son bir ayda %50'den fazla artması dikkat çekiyor. Bunun yanında gübre sevkiyatlarındaki aksaklıklar ve taşımadaki sorunlar, gıda fiyatlarının da yükselme riskini artırıyor.
Kozack, enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasının enflasyonu doğrudan artıracağını, bunun da zamanla daha geniş çaplı fiyat artışlarına ve beklenti bozulmalarına yol açabileceğini ifade etti. Tarihsel verilere göre petrol fiyatlarındaki her %10'luk artış, küresel enflasyonu yaklaşık 0,4 puan yükseltirken, üretimi %0,1–0,2 oranında düşürebiliyor.
Finansal piyasalarda da etkiler hissediliyor. Hisse senetlerinde düşüşler yaşanırken, ABD, Avrupa ve Birleşik Krallık gibi gelişmiş ekonomilerde tahvil getirileri yükseliyor. Aynı zamanda dolar güç kazanırken, gelişmekte olan ülkelerin para birimleri değer kaybediyor ve piyasa oynaklığı artıyor.
Bölgesel etkiler açısından bakıldığında, Körfez ülkelerinde büyümenin zayıflaması bekleniyor. Ancak bazı ülkeler için yüksek enerji fiyatları, üretim kayıplarını kısmen telafi edebilir. Avrupa'da ise en büyük etki enerji fiyatları üzerinden hissedilecek; çünkü bölge enerji ithalatına bağımlı.
Kozack ayrıca merkez bankalarına, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon beklentilerini nasıl etkileyebileceğini yakından izlemeleri ve temkinli hareket etmeleri çağrısında bulundu.
Son olarak IMF, şu ana kadar acil finansman talebi almadığını, ancak ihtiyaç doğması halinde üye ülkelere destek vermeye hazır olduğunu belirtti.
