Petrol yeniden 3 haneli rakamlarda

Orta Doğu'da tırmanan gerilim petrol piyasasında arz endişelerini yeniden artırdı. Suudi Arabistan'ın Cizan kentindeki günlük 400 bin varil kapasiteli rafineride üretimin durmasıyla Brent petrol 100 doların üzerine çıktı.

PETROL 100 DOLARIN ÜZERİNDE

Brent petrol, ABD ile İran arasındaki çatışmanın tanker saldırılarıyla yeni bir boyuta taşınmasının ardından 100 doların üzerinde seyrediyor. Brent, 10 Eylül'de 101 dolar civarında işlem görürken, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) 96 dolar seviyesinde bulunuyor. Brent fiyatı ağustos başından bu yana yaklaşık yüzde 30 yükseldi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD ile İran arasındaki çatışmaların yanı sıra tanker taşımacılığına yönelik saldırıların artması etkili oluyor. İran, ABD'nin beş İran tankerini batırmasının ardından 10 gemiye saldırdığını açıkladı. Bu gelişme, Basra Körfezi'ndeki petrol sevkiyatlarının daha uzun süre aksayabileceği endişesini artırdı.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA TRAFİK DÜŞTÜ

Küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinde de ciddi düşüş yaşanıyor. Son verilere göre çarşamba günü boğazdan yalnızca 7 ticari gemi geçti. Bir önceki gün bu sayı 12 olurken, 10 günlük ortalama 14 olarak kaydedildi.

Boğazdan çıkan dört gemiden biri, yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan çok büyük bir ham petrol tankeri oldu. Aynı gün hiçbir sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin boğazdan çıkış yapmaması da enerji sevkiyatındaki sıkışıklığın boyutunu ortaya koydu.

Hürmüz Boğazı, çatışma öncesinde küresel petrol ve LNG sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir güzergah konumundaydı. Sevkiyatların gerilemesi, petrol piyasasında arz güvenliği endişelerini doğrudan artırıyor.

SUUDİ ARABİSTAN'DA RAFİNERİ DEVRE DIŞI

Suudi Arabistan'ın güneybatısındaki Cizan rafinerisinin devre dışı kalması piyasadaki arz endişelerini artırdı.

Cizan'daki rafineri günlük 400 bin varil ham petrol işleme kapasitesine sahip. Tesisin devre dışı kalması özellikle benzin ve motorin gibi rafine petrol ürünlerinin arzı açısından önem taşıyor. Rafinerinin resmi kapasitesi de tesis işletmecisinin verilerinde günlük yaklaşık 400 bin varil olarak belirtiliyor.

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, ülkenin güneyindeki enerji tesislerinin saldırıların hedefi olduğunu ve bazı operasyonların geçici olarak durdurulduğunu açıkladı. Yangınların kontrol altına alınması, tesislerin güvenliğinin sağlanması ve hasarın değerlendirilmesi için çalışmalar başlatıldı.

ARZ KESİNTİLERİ FİYATLARI DESTEKLİYOR

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) ağustos raporuna göre küresel petrol arzı temmuz ayında günlük 101,5 milyon varile yükselse de geçen yılın aynı döneminin 6,3 milyon varil altında kaldı. Körfez bölgesindeki üretimin 8,3 milyon varillik kısmı hâlâ devre dışı bulunuyordu.

Küresel petrol stokları da temmuz ayında 69 milyon varil geriledi. Toplam gözlemlenen stoklar 7,9 milyar varilin altına inerken, savaşın başlangıcından temmuz sonuna kadar stoklardaki toplam düşüş 410 milyon varile ulaştı.

IEA, küresel petrol piyasasının 2026'nın üçüncü çeyreğinde günlük 1,8 milyon varillik açık vermesini bekliyor. Bu durum, Orta Doğu'daki arz kesintileri devam ettiği sürece petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının korunabileceğine işaret ediyor.

ALTERNATİF GÜZERGAHLAR DA RİSK ALTINDA

Petrol piyasasındaki bir diğer risk ise Hürmüz Boğazı'na alternatif ihracat güzergahlarının da bölgedeki çatışmalardan etkilenme ihtimali. İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları, Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatları açısından da endişeleri artırıyor.