Türkiye'nin ihracatında büyük şirketlerin payı yüzde 46,1 oldu

Türkiye'nin 2025 yılı dış ticaretinde büyük ölçekli girişimler belirleyici oldu. TÜİK verilerine göre geçen yıl 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ithalat yaparken, 250 ve üzeri çalışanı bulunan büyük ölçekli işletmeler toplam ihracatın yüzde 46,1'ini, ithalatın ise yüzde 59,4'ünü gerçekleştirdi.

İHRACATTA MİKRO İŞLETMELER, İTHALATTA BÜYÜK ŞİRKETLER ÖNE ÇIKTI

Toplam ihracatın yüzde 18,3'ünü 1-9 kişi çalışanı bulunan mikro ölçekli girişimler gerçekleştirdi. Bu işletmeler, ihracat yapan tüm girişimlerin yüzde 74,2'sini oluşturdu.

10-49 kişi çalışanı bulunan küçük ölçekli girişimlerin ihracattaki payı yüzde 17,3 olurken, 50-249 çalışanı bulunan orta ölçekli girişimlerin payı yüzde 18,3 olarak kaydedildi. Büyük ölçekli girişimlerin ihracattaki payı ise yüzde 46,1 oldu.

İthalatta ise büyük işletmelerin ağırlığı daha yüksek gerçekleşti. Büyük ölçekli girişimler toplam ithalatın yüzde 59,4'ünü gerçekleştirirken, bu işletmeler ithalat yapan tüm girişimlerin yalnızca yüzde 1,1'ini oluşturdu.

Mikro işletmelerin ithalattaki payı yüzde 10,7, küçük işletmelerin payı yüzde 11,9, orta ölçekli girişimlerin payı ise yüzde 18 oldu.

İHRACATIN YÜZDE 57,6'SI SANAYİDEN

Girişimin ana faaliyetine göre ihracatın yüzde 57,6'sını, ithalatın ise yüzde 45,4'ünü sanayi sektöründeki girişimler gerçekleştirdi.

Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin ihracattaki payı yüzde 37,7, ithalattaki payı ise yüzde 37,8 oldu.

Sanayi sektörünün ihracatında büyük ölçekli girişimler yüzde 70,3'lük payla öne çıktı. Ticaret sektörünün ihracatında ise 1-249 kişi çalışanı bulunan küçük ve orta ölçekli girişimler yüzde 89'luk paya sahip oldu.

Sanayi sektörü ithalatında büyük ölçekli girişimlerin payı yüzde 80,7 olarak gerçekleşti. Ticaret sektöründe bu oran yüzde 29,8, diğer sektörlerde ise yüzde 68,6 oldu.

AB'YE İHRACATTA SANAYİ SEKTÖRÜ LİDER

Ana faaliyeti sanayi olan girişimler ihracatlarının yüzde 49,2'sini Avrupa Birliği (AB) ülkelerine, yüzde 14,3'ünü AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerine, yüzde 10,9'unu ise Yakın ve Orta Doğu ülkelerine yaptı.

AB ülkelerine yapılan ihracatın yüzde 66,3'ü sanayi, yüzde 30,5'i ticaret ve yüzde 3,3'ü diğer sektörlerdeki girişimler tarafından gerçekleştirildi.

Sanayi sektöründeki girişimlerin ithalatında ise AB ülkeleri yüzde 35,3 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 25,9 ile diğer Asya ülkeleri ve yüzde 15,9 ile AB üyesi olmayan Avrupa ülkeleri izledi.

İLK 500 GİRİŞİM İHRACATIN YARISINDAN FAZLASINI YAPTI

Türkiye'nin dış ticaretinde en büyük 500 girişimin ağırlığı da dikkat çekti. İhracatın yüzde 51'i, ithalatın ise yüzde 64,8'i ilk 500 girişim tarafından gerçekleştirildi.

En fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin toplam ihracattaki payı yüzde 8,9 olurken, en fazla ithalat yapan ilk 5 girişimin payı yüzde 13,8 olarak hesaplandı.

Sanayi sektöründe en fazla ihracat yapan ilk 5 girişimin sektör ihracatındaki payı yüzde 14,8, ticaret sektöründe ise yüzde 11,5 oldu. İthalatta bu oranlar sanayi sektöründe yüzde 19,6, ticaret sektöründe yüzde 11,8 olarak gerçekleşti.

İHRACATTA PAZAR ÇEŞİTLİLİĞİ DİKKAT ÇEKTİ

Girişimlerin yüzde 39'u tek ülkeye, yüzde 14,8'i ise iki ülkeye ihracat yaptı. 20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimlerin oranı yüzde 3,2 olurken, bu girişimlerin toplam ihracattaki payı yüzde 57,4'e ulaştı.

İthalatta ise girişimlerin yüzde 84,6'sı tek ülkeden, yüzde 6,1'i iki ülkeden alım gerçekleştirdi. 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı yüzde 0,8 olurken, bu girişimlerin toplam ithalattaki payı yüzde 52,5 oldu.