ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan Orta Doğu'daki enerji sevkiyatı krizi, 6. haftada tarafların ateşkes ilan etmesiyle sona erdi. İran, dünya ticaretinin bel kemiği olan Hürmüz Boğazı'nı geçici de olsa yeniden kargo gemilerinin geçişine açtı.
İRAN HÜRMÜZ'Ü YENİDEN AÇTI
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "Ateşkes boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişler, İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacak" dedi.
HÜRMÜZ'DEN GEÇİŞLERE YARDIMCI OLACAĞIZ
Trump da Hürmüz Boğazı'ndaki trafik yoğunluğunun azaltılması için yardımcı olacaklarını açıkladı. Trump sosyal medya hesabı üzerinde "Dünya Barışı için büyük bir gün! İran bunun olmasını istiyor, artık yeter dediler! Aynı şekilde, herkes de öyle! Amerika Birleşik Devletleri, Hürmüz Boğazı'ndaki trafik yoğunluğuna yardımcı olacak.
Çok sayıda olumlu gelişme olacak! Büyük paralar kazanılacak. İran yeniden yapılanma sürecine başlayabilir. Her türlü malzemeyle dolup taşacağız ve her şeyin yolunda gittiğinden emin olmak için "orada bekleyeceğiz". Bunun olacağına eminim. Tıpkı ABD'de yaşadığımız gibi, bu Orta Doğu'nun Altın Çağı olabilir" ifadelerini kullandı.
SEKTÖR TEMKİNLİ: "24 SAATTE NORMALE DÖNMEZ"
Japanese Shipowners' Association başta olmak üzere sektör temsilcileri, anlaşmanın detaylarını incelemeden harekete geçmeyeceklerini duyurdu. Uzmanlar ise küresel deniz taşımacılığının hızla normale dönmesinin zor olduğuna dikkat çekiyor.
Jennifer Parker, "Küresel deniz taşımacılığını 24 saat içinde yeniden başlatamazsınız. Gemi sahipleri, sigortacılar ve mürettebat riskin gerçekten azaldığına ikna olmalı" değerlendirmesinde bulundu.
ON BİNLERCE DENİZCİ GEMİLERDE MAHSUR
Verilere göre Körfez'de mahsur kalan filonun büyük kısmını enerji taşıyan gemiler oluşturuyor. 426 petrol tankeri, 34 LPG ve 19 LNG gemisinin yanı sıra çok sayıda kuru yük ve konteyner gemisi bölgede bekliyor.
International Maritime Organization verilerine göre yaklaşık 20 bin sivil denizci haftalardır gemilerde mahsur durumda. Azalan erzak, yorgunluk ve psikolojik stresin ciddi risk oluşturduğu uyarısı yapılıyor.
ENERJİDEN TARIMA KRİZE YOL AÇTI
Hürmüz Boğazı'nda trafiğin durma noktasına gelmesi, enerjinin yanı sıra gübre fiyatlarını tırmandırırken, yüksek maliyetler nedeniyle çiftçilerin üretim süreci zorlaştırıyordu.
Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle savaşın başladığı dönemden bugüne küresel borsaların toplam piyasa değeri 157,5 trilyon dolardan 143,5 trilyon dolara geriledi. Bu süreçte piyasalarda yaşanan yaklaşık 14 trilyon dolarlık kayıp yaşandı.
PETROL KAYBI 15 MİLYAR DOLARI AŞTI
Çatışma öncesinde 70-80 dolar seviyesinde seyreden petrolün 110 dolar bandına tırmandı.
ABD'de bir ay önce galon başına 3,6 dolar civarında bulunan motorinin ortalama fiyatının 5,5 doları geçti. Dünya genelinde pompa fiyatları yükseldi.
Hürmüz Boğazı'ndan 27 Şubat-30 Mart döneminde İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn'in petrol ihracatı günlük 12 milyon 323 milyon varilden 7 milyon 833 varile düştü. Söz konusu ülkelerin bu dönemdeki petrol gelirlerinin kaybı 15 milyar 275 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
