Küresel piyasalarda Fed ve petrol baskısı

Küresel piyasalar, Fed'in yıl sonuna kadar faiz artırabileceği beklentisinin güçlenmesi ve Orta Doğu'da yeni saldırılarla yükselen jeopolitik tansiyonun etkisiyle negatif seyrediyor. Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin azalması enerji arzına ilişkin endişeleri artırırken, Brent petrolün varil fiyatı 102,4 dolara çıktı.

PETROLDE YÜKSELİŞ ENFLASYON ENDİŞESİNİ ARTIRDI

Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim varlık fiyatları üzerindeki baskısını sürdürüyor. Beyaz Saray'ın, Pentagon'dan 3 Kasım'daki ara seçimlerden önce gerçekleştirilebilecek İran hedeflerine yönelik saldırı seçenekleri geliştirmesini istediğine ilişkin haber akışı, bölgede yeni saldırılara yönelik endişeleri artırdı.

Jeopolitik risklerin enerji arzını tehdit etmesiyle petrol fiyatlarında yeniden yükseliş görüldü. Brent petrolün varil fiyatı 102 dolar seviyesine kadar çıktı.

Petrol tedarikinin kritik güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin azalması, fiyatlardaki yükselişte önemli rol oynadı.

Analistler, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonist baskıları güçlendireceği ve bunun merkez bankalarının daha şahin para politikaları uygulama ihtimalini artıracağı değerlendirmesinde bulundu.

Faiz artışı beklentilerinin güçlenmesinin ülke tahvil piyasalarındaki satış baskısını da artırdığı belirtilirken, borçlanma maliyetlerinin uzun yıllardır görülmeyen seviyelere yükselmesi kamu maliyesine ilişkin endişeleri beraberinde getiriyor.

FED TUTANAKLARI FAİZ ARTIŞI BEKLENTİSİNİ GÜÇLENDİRDİ

Fed'in yayımladığı 15-16 Eylül tarihli Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları, yıl sonuna kadar politika faizinde bir artış daha yapılabileceğine işaret etti.

Tutanaklara göre Fed yetkilileri genel olarak enflasyon risklerinin yukarı yönlü olduğunu belirtirken, bazı yetkililer son aylarda bu risklerin daha da arttığını kaydetti.

Yetkililer, iş gücü piyasası koşullarının istikrarlı kalmasını ve işsizlik oranının mevcut seviyelere yakın seyretmesini beklediklerini bildirdi. İş gücü piyasasına yönelik risklerin ise büyük ölçüde dengede olduğu değerlendirmesi yapıldı.

Birçok Fed yetkilisi, uzun vadeli Hazine tahvili faizlerindeki son yükselişe rağmen finansal koşulların ekonomik büyümeyi destekleyici seviyede olduğu görüşünde birleşti.

Analistlerin değerlendirmelerine göre para piyasalarında Fed'in bu ay politika faizini sabit bırakacağı beklentisi yüzde 81 olasılıkla fiyatlanıyor. Aralık toplantısında ise ilave faiz artışı yapılabileceği beklentisi yüzde 94'e ulaştı.

ABD TAHVİL FAİZLERİNDE YILLARIN ZİRVESİ

Faiz artışı beklentileri ABD tahvil piyasasında da etkisini gösterdi. ABD'nin 10 yıllık Hazine tahvili faizi dün yüzde 5,36 ile Nisan 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,73 ile Mayıs 2002'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

10 yıllık tahvil faizi, ABD Hazinesi'nin düzenlediği 39 milyar dolarlık tahvil ihalesinin güçlü taleple karşılanmasının ardından yükselişini sınırlayarak yüzde 5,28'e geriledi. Yeni günde ise yüzde 5,31 seviyesinde dengelendi.

Dolar endeksi de Fed'e ilişkin şahin beklentiler ve artan jeopolitik risklerin etkisiyle dün yüzde 0,3 yükselerek 102,2 seviyesine çıktı. Yeni günde yatay seyreden endeksin yanında altının ons fiyatı da yüzde 0,5 artışla 4 bin 133 dolara yükseldi.

Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,2 artışla 102,4 dolardan işlem görüyor.

WALL STREET VE AVRUPA BORSALARINDA KAYIPLAR

ABD borsalarında da satış baskısı görüldü. New York borsasında S&P 500 yüzde 0,22, Nasdaq yüzde 0,22 ve Dow Jones yüzde 0,66 değer kaybetti.

ABD'de endeks vadeli kontratlar da yeni güne negatif başladı.

Avrupa borsalarında ise yüksek petrol fiyatları ve Fransa ekonomisine ilişkin mali endişeler öne çıktı.

Almanya'da ağustos ayı sanayi üretimi aylık bazda yüzde 2, yıllık bazda yüzde 2,3 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva da küresel ekonominin yapay zeka, enerji fiyatları ve kamu borçları kaynaklı büyük bir belirsizlik ve hızlı değişim döneminden geçtiğini belirterek, düşük büyüme oranlarının yükseltilmesi için acil politika adımları atılması çağrısında bulundu.

Bu gelişmelerin ardından İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,79, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 2,51, Almanya'da DAX 40 yüzde 1,35 ve Fransa'da CAC 40 yüzde 1,22 geriledi.

ASYA PİYASALARINDA DA SATIŞ BASKISI

Asya borsalarında da enerji arzına yönelik endişeler ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentiler nedeniyle negatif seyir öne çıktı.

Hafta başından bu yana tatil nedeniyle kapalı olan Çin piyasaları bugün yeniden işleme açıldı.

Japonya'da açıklanan verilere göre dış ticaret dengesi ağustosta 4,06 trilyon yen (yaklaşık 25,7 milyar dolar) fazla verdi.

Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 0,7, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,7, Güney Kore'de Kospi yüzde 1,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 geriledi.

GÖZLER İSTANBUL EKONOMİ FORUMU'NDA

Borsa İstanbul da küresel piyasalardaki satış baskısından etkilendi. BIST 100 endeksi dün günü yüzde 2,03 düşüşle 12.122,94 puandan tamamladı.

VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 yükseldi.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 8-9 Ekim'de İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu, dünyanın farklı ülkelerinden merkez bankası başkanlarını ve üst düzey politika yapıcıları bir araya getiriyor.

Foruma Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve TCMB Başkanı Fatih Karahan'ın yanı sıra Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey de katılacak. Waller'ın saat 11.30'da konuşması bekleniyor.

Dolar/TL dün 49,2010 seviyesinden kapanırken, bankalararası piyasada yeni günün açılışında 49,2120 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler bugün yurt içinde İstanbul Ekonomi Forumu ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya dış ticaret dengesi, ABD haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve toptan eşya stokları verilerinin takip edileceğini belirtti.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.000 ve 11.900 puan destek, 12.300 ve 12.400 puan ise direnç konumunda bulunuyor.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, ağustos ayı dış ticaret dengesi

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.15 İngiltere'de BoE Başkanı Bailey'nin konuşması

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

17.00 ABD, ağustos ayı toptan eşya stokları